Mikel Aiestaranen bloga

MUNDUKO GIZENTASUNAREN RANKING-NA

Goiko argazkian ikus daiteke gizentasunaren munduko ranking-na. Bertan agertzen da lurralde bakoitzaren biztanleriaren % zenbat pertsona diren gizentasuna dutenak.
Espainian, adibidez, %13-k dute gizentasuna.
Informazio gehiago nahi baduzue klikatu hemen.

TABAKOA HIESA BAINO 1,5 HILGARRIAGOA IZANGO DA


2007-ko osasunaren ezaugarriak ikusita tabakismoak hiesaren bikoitza hilko du 2015-ean. Tabakoa mundu guztiko biztanleriaren %10 hilko du 2015-ean.
2030-ean jende gehiena hilko da gaixotasun kardiakoengatik, biriketako gaitzengatik, eraso zerebralengatik eta hiesarengatik.
2030-ean hildakoetatik %70 kutsakorrak ez diren gaixotasunengatik hilko dira. Tabakismoaren bidez hiltzen diren pertsonen kantitatea handitu egingo da. 2005-ean 6,4 milioi hil ziren eta 2015-ean 6,4 hilko dira eta 2030-ean 8,3 milioi.
Hiesaren kasuan mundu guztiko hildakoen kantitatea bikoiztu egingo da, horren ondorioz, 2030-ean 6,5 milioi pertsona hilko dira. 2004-ean munduko biztanleriaren osasuna zaintzeko gastuak gehitu egin ziren 2004-ean 5 bilioi dolar.
Informazio gehiago nahi baduzue klikatu hemen.

MINBIZIA DA ESPAINIARRAK BELDUR GEHIEN DIOTEN GAIXOTASUNA

Espainiako biztanleriaren %64-ek eduki du minbiziaren kasu bat gertu, hau da, familiak edo lagunak. Minbizia da, diferentziarekin, beldur gehien ematen duen gaixotasuna. %64-ek aitortzen du beldur gehien ematen dion patologia dela, hiesa (%34) eta alzheimerraren (%24) askoz aurretik.
2.100 pertsona elkarrizketatu ziren. Gaixotasun honi beldurra edukitzeko arrazoi nagusiena hiltzearekin duen erlazioa da, elkarrizketatuetatik %36-en arabera. Bigarren arrazoia da sendatzeko duen zailtasuna (%27) eta hirugarrena sortzen duen mina (%25).
Bestalade, ehunetik batek bakarrik pentsatzen du minbizia edukitzeko arriskua duela. Hoietatik %57-k hori esaten du familian baduelako norbait minbiziarekin eta %25-ek erretzen duelako.

Informazio gehiago nahi baduzue klikatu hemen.

ANOREXIAREN BIDEO BAT



Bideo honetan ikusi daiteke anorexiari buruzko argazkiak. Nazka piska bat ematen dute, baina benetakoak dira. Ea gustatzen zaizuen.

KURU

Kurua gaixotasun infekziosoa da eta prioi batez sortutakoa da. Kuru hitzak  aborigen hizkuntzan dardara sukarrarekin eta hotza esan nahi du, horiek dira gaixotasun hau edukitzen denean gertatzen diren gauza batzuk. XX. mende hasieran izendatu zen lehenengo aldiz Ginea Berrian eta 50-eko hamarkadan zientifikoki ikertzen hasi zen.

Bere garapena geldoa da. Bere sintomak agertzen hasten direnean hilgarria da eta gaixotasuna duena urte bat geroago hiltzen da.

MIXOMATOSIA

Mixomatosia untxien gaixotasun infekziosoa da, azaleko tumefakzioekin karakterizatuta dago eta animali hauen mintzak, bereziki buruan eta genitaletan. Gero, konjuntibitis akutura eboluzionatzen da eta batzuetan itsutasunera. Untxia apatiko jartzen da, gosea galtzen du eta sukarra jartzen zaio. Gehienetan animaliak ezin du gaixotasunari aurre egin eta orduan, 13 egunetara, hil egiten da.

Uruguay-en aurkitu zen mixomatosia, untxi inportatuekin, 1938-an. Gero, hego-amerikako untxi basatiek hedatu egin zuten. 1950-ean Australian 500 milioi untxi hil ziren 2 urtetan. Mixomatosia, "neumonia hemorrajikobirika"-rekin batera, untxiaren beherakadaren eragilea da Iberiar penintsulan.

Mixomatosia arkakusoaren bidez transmititzen da Europan, baina, Australian eltxoaren bidez trasmititzen da.

   

MALARIA

Malaria, paludismoa ere deitua, "plasmodium" izeneko parasito batek sortutako gaixotasun bat da. Urtean 200 milioi malaria-kasu baino gehiago ematen dira mundu osoan.

Paludismoaren afrikar eguna apirilaren 25-ean ospatzen da, kontinente hau delako malaria-kasu gehien ematen dena.

Gaixotasun hau oso hilgarria da. Malaria-kasuetatik %80 hil egiten dira. Malariaren bektorea "anopheles" izeneko eltxoaren emea da. Arrak ez du gizakiari ziztatzen zuku, begetalez soilik elikatzen baita. Haurdun dagoen ama kutsatu batek sabelean duen umeari kutsatzen dio. Malaria ez da beste modu batez kutsatzen.

Bere sintomak hauek dira: lehenengo sukarra 8-30 egunetan eta gero buruko mina, muskuloetan mina, beherakoa, indargabetzea eta eztula.

Horaindik ez da aurkitu malaria kentzeko txertorik baina badaude sintomak arintzeko medikamentuak.

     

BIRIKETAKO MINBIZIA

Biriketako minbizia gaixotasun arriskutsuenetariko bat da eta pertsona asko hiltzen ditu. Gizonetan, pertsona gehiena hiltzen dituen minbizia da eta emakumetan, hirugarrena da mama eta kolonen atzetik.

Minbizi hau oso hilgarria da eta duten gehienek hil egiten dira lehenengo urtean diagnostikoa eman eta gero.

35 herrialde baino gehiagoetan, gizonetan, minbizirik ohizkoena da. Normalean herrialde garatuetan izaten da. Horietako bat Espainia da eta  gainera pertsona gehien hil diren herrialdea da minbizi honegatik, bai gizonetan eta bai emakumeetan. Pertsona gehiago hiltzen dira biriketako minbiziarekin; koloneko minbizia, mamakoa eta prostatakoa gehituta baino.

Gehien kutsatzen direnak, 55 eta 65 urteen artean dauden pertsonak dira.  

HIESA

Esaten da pertsona batek HIESA daukanean, bere organismoa inmunodepresioarengatik, ez dela kapaz infekzioei erantzun bat emateko. HIESA gertatzen da, beharrezko "linfocitosak" (birusak kaltetu egiten duen zelula) odol milimetroko 200 zelula jaisten direnean.

HIESA Estatu Batuetan aurkitu zen 1980 urteko hasieran, hain zuzen ere, gizon batzuekin osasun zerbitzura joan zirenean. Han botika batzuekin ezin zuten sendatu. 1990-an, sindrome hau, munduko epidemia bat sortu zen. Horain gaixotasuna dauketen geihenak gizonak, andre heterosexualak eta garapenean dauden lurraldeetan bizi diren umeak. 

HIESA odolarekin, semenarekin eta amaren titiko esnearekin transmititzen da.


Zer da hau?

Kaixo, ni Mikel Aiestaran naiz eta blog hau egin dut zuei gaixotasunei buruz informazioa, albisteak, bideoak... eskaintzeko. Blog hau nire informatikako irakaslearekin, Mikel Etxarrirekin, egin dut eta berak asko lagundu dit. Gaixotasun bat baduzu eta ez badakizu ondo zer den hemen bilatzea duzu errezena. Irakurri eta ea gustatzen zaizuen.

Azken Iruzkinak

Azken Mezuak:

Atalak:

Fitxategiak

DBH 1A-ko blogak

DBH 1B-ko blogak

Ikastolako beste Blogak

Gune interesgarriak

Egutegia:

Iraila 2008
Al At Az Og Or Lr Ig
« Eka    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Sindikazioa:

Lizentzia:

Creative Commons License
lan hau Creative Commons-en baimen baten mende dago.